ಬಡತನದಿಂದ ಕೆಎಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿವರೆಗೆ: ಡಾ. ಎನ್.ಆರ್. ಪುರುಷೋತ್ತಮ್ ಸ್ಫೂರ್ತಿದಾಯಕ ಪಯಣ

ಬಡತನ, ಹಸಿವು ಮೆಟ್ಟಿದ ಓದಿನ ಹಾದಿ: ಅಂಚೆಯಣ್ಣನಿಂದ ಜಂಟಿ ನಿರ್ದೇಶಕನ ತನಕ

ಹಾಸನ ,ಅಕ್ಟೋಬರ್‌,02,2026 (kannadapost.com): ಜೀತದಾಳಾಗಿ ದುಡಿದ ತಂದೆ. ತಾಯಿ, ತಂದೆ ಹಾಗೂ ತಮ್ಮಂದಿರೊಂದಿಗೆ ಕೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಾಗಿ ಕಬ್ಬು ಹೊತ್ತ ದಿನಗಳು. ರಜಾ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತಂದೆಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ತಾನೇ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡ ಮಗ. ಮನೆ ಮನೆಗೆ ಅಂಚೆ ಪತ್ರ ತಲುಪಿಸಿದ ಅಂಚೆಯಣ್ಣನಾಗಿ ಆರಂಭವಾದ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆ. ನಂತರ ಶಿಕ್ಷಕ ವೃತ್ತಿ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಕೆಎಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ. ಇಂದು ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆಯ ಜಂಟಿ ನಿರ್ದೇಶಕ.

ಇದು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ ಚನ್ನರಾಯಪಟ್ಟಣ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ನಲ್ಲೂರು ಗ್ರಾಮದ ಡಾ. ಎನ್.ಆರ್. ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಅವರ ಬದುಕಿನ ಪಯಣ.

ಬಡತನ, ದುಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಹೋರಾಟದ ನಡುವೆಯೂ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಕೈಬಿಡದೆ ನಿರಂತರ ಪರಿಶ್ರಮದ ಮೂಲಕ ಆಡಳಿತ ಸೇವೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಹುದ್ದೆಗೇರಿದ ಅವರ ಬದುಕು ಗ್ರಾಮೀಣ ಯುವಜನರಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿದಾಯಕ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ.

ಜೀತದಾಳಾಗಿದ್ದ ತಂದೆಯ ಕೆಲಸವನ್ನೇ ಹೊತ್ತ ಮಗ

ರಾಮಯ್ಯ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಮ್ಮ ದಂಪತಿಯ ಮೊದಲ ಮಗನಾದ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಅವರು 1980ರ ಜುಲೈ 18ರಂದು ನಲ್ಲೂರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.

ಸರಳ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಅವರು ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ದುಡಿಮೆಯ ಬದುಕನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಕಂಡವರು. ಅವರು ಪಿಯುಸಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ತಂದೆ ಜೀತದಾಳಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ರಜೆ ಬಂದಾಗಲೆಲ್ಲ ತಂದೆಯನ್ನು ಮನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿ, ತಂದೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕೆಲಸವನ್ನು ತಾವೇ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೆಗಲು ನೀಡುವುದು ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು.

ಜೀತದಾಳಾಗಿ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿದ್ದರೂ, ಆ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಓದಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಲು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ.

ಕಬ್ಬು ಹೊತ್ತ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕ

ಮುಂದೆ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಹಾಗೂ ತಮ್ಮಂದಿರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಕಬ್ಬು ಕಡಿಯುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲೂ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಕಬ್ಬು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಲಾರಿಗಳಿಗೆ ಲೋಡ್ ಮಾಡಿ ಕಳುಹಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಒಂದೆಡೆ ದುಡಿಮೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಓದು. ಈ ಎರಡು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೇ ನಿಭಾಯಿಸಿದ ಅನುಭವವೇ ಮುಂದೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಿತು.

ಅಂಚೆಯಣ್ಣನಾಗಿ ಆರಂಭವಾದ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆ

ನಲ್ಲೂರಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ಅವರು, ಶ್ರೀನಿವಾಸಪುರದ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.

ನಂತರ ಹಾಸನದ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಲಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪಿಯುಸಿ ಹಾಗೂ ಹೊಳೆನರಸೀಪುರದ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು.

ಪದವಿ ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ ಅವರ ಮೊದಲ ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗ ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಂಚೆ ಸೇವಕ.

ಹಳ್ಳಿ-ಹಳ್ಳಿ, ಮನೆ-ಮನೆಗೆ ತೆರಳಿ ಅಂಚೆ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಯುವಕನ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಯ ಪಯಣ, ಮುಂದೆ ಆಡಳಿತದ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಜನರ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದದ್ದು ಅವರ ಬದುಕಿನ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಾಯ.

ಅಂಚೆ ಸೇವೆಯಿಂದ ಶಿಕ್ಷಕ ವೃತ್ತಿಗೆ

ಶಿಕ್ಷಣದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಅರಿತಿದ್ದ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಅವರು ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು.

ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದ ಸೋದರ ಮಾವ ಎ.ಎಸ್. ರಂಗಸ್ವಾಮಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಕುಟುಂಬದ ಹಿರಿಯರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವೂ ಅವರ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ ಪಯಣಕ್ಕೆ ನೆರವಾಯಿತು.

ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ವಿರಾಮ ನೀಡಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮುಂದುವರಿಸಿದ ಅವರು ಕನ್ನಡ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಡಳಿತ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ, ಬಿ.ಎಡ್. ಹಾಗೂ ಕೆ-ಸೆಟ್ (ಕನ್ನಡ) ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು.

ನಂತರ ಚನ್ನರಾಯಪಟ್ಟಣ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕಾಂತರಾಜಪುರದ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

2008ರಲ್ಲಿ ಕೆಎಎಸ್; ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು

2008ರಲ್ಲಿ ಗೆಜೆಟೆಡ್ ಪ್ರೊಬೇಷನರ್ (ಕೆಎಎಸ್) ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದು ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ತಿರುವಾಯಿತು.

2011ರಿಂದ 2017ರವರೆಗೆ ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ನಿರ್ದೇಶಕ ಹಾಗೂ ಉಪನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ವಿವಿಧ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.

ನಂತರ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ವರ್ಗಗಳ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆಯ ಬೆಂಗಳೂರು ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಉಪನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

2019ರಿಂದ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.

ನಂತರ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ವಿಭಾಗದ ಜಂಟಿ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ವೃತ್ತಿಪಯಣದ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತವಾಗಿದೆ.

ನಿಲ್ಲದ ಜ್ಞಾನಾರ್ಜನೆಯ ಹಸಿವು

ಆಡಳಿತ ಸೇವೆಯ ನಡುವೆಯೂ ಅವರ ಅಧ್ಯಯನದ ಆಸಕ್ತಿ ನಿಲ್ಲಲಿಲ್ಲ.

ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಅವರು ಹಂಪಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ‘ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧ್ಯಯನ–ಚನ್ನರಾಯಪಟ್ಟಣ ತಾಲ್ಲೂಕನ್ನು ಅನುಲಕ್ಷಿಸಿ’ ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿ 2021ರಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್.ಡಿ. ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಅವರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಒಂದೆಡೆ ಆಡಳಿತ ಸೇವೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಧ್ಯಯನ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.

ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕನ್ನು ಕೇವಲ ಅನುಭವಿಸಿದವರಲ್ಲದೆ, ಅದನ್ನೇ ಸಂಶೋಧನೆಯ ವಿಷಯವನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಅವರ ಪಯಣದ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ-ಪುರಸ್ಕಾರಗಳ ಗೌರವ

ಅವರ ಸೇವೆಗೆ ಹಲವು ಪ್ರಶಸ್ತಿ-ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ಸಂದಿವೆ:

2017ರಲ್ಲಿ ಮಹಾಮಸ್ತಕಾಭಿಷೇಕದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಾಗೂ 2022ರಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗಿಂತ ಜನರಿಗೆ ಉಪಯೋಗವಾಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದೇ ಸೇವೆಯ ನಿಜವಾದ ಸಾರ್ಥಕತೆ ಎಂಬ ಮನೋಭಾವದೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಬಡತನವನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿಲಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಬದುಕು

ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಅವರ ಬದುಕಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸಂದೇಶವೆಂದರೆ—ಬಡತನವನ್ನು ನೆಪವಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿಲಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

ದುಡಿಮೆಯನ್ನು ಶಕ್ತಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ನಿರಂತರ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಬದುಕಿನ ಭಾಗವನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಅವರು ತಮ್ಮದೇ ದಾರಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ನಲ್ಲೂರಿನ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಕನಸು ಇಂದು ಆಡಳಿತದ ವಿಶಾಲ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತು ಮೂಡಿಸಿದೆ.

ಅವರ ಬದುಕು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯ ವೃತ್ತಿ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲ; ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಲೇ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂಲಕ ಸ್ವಂತ ದಾರಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ.

ಸಹೋದರರಿಗೂ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾದ ಹಾದಿ

ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಅವರ ಸಹೋದರ ಎನ್.ಆರ್. ಜಯರಾಮ್ ಅವರು ಕೂಡ ಅವರ ಹಾದಿಯಲ್ಲೇ ಸಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಸ್ತುತ ವಾಣಿಜ್ಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಡೆಪ್ಯೂಟಿ ಕಮಿಷನರ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.

ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಎನ್.ಆರ್. ಸಂತೋಷ್ ಅವರು ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಗೆಜೆಟೆಡ್ ಪ್ರೊಬೇಷನರಿ ಹುದ್ದೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದವರಲ್ಲೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯ ಅಸಿಸ್ಟೆಂಟ್ ಕಮಿಷನರ್ ಚನ್ನಕೇಶವ ಹಾಗೂ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳ ರಕ್ಷಣಾಧಿಕಾರಿ ದಿಲೀಪ್‌ಕುಮಾರ್ ಪ್ರಮುಖರು.

ಕುಟುಂಬದ ಬೆಂಬಲ

ಪತ್ನಿ ಅರ್ಪಿತಾ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಹಾಗೂ ಮಕ್ಕಳಾದ ಶತಾಕ್ಷಿ ಪಿ. ನಲ್ಲೂರು ಮತ್ತು ಸನ್ಮಿತ್ರ ಪಿ. ನಲ್ಲೂರು ಅವರು ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವಾಗಿದ್ದಾರೆ.

🌱 ಬದುಕಿನ ಸಂದೇಶ

“ಹುಟ್ಟಿದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಮ್ಮ ಗಮ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕಲಿಯುವ ಹಂಬಲ, ದುಡಿಯುವ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಗುರಿ ಸಾಧಿಸುವ ಛಲ ನಮ್ಮ ದಾರಿಯನ್ನು ಬದಲಿಸಬಲ್ಲದು.”

ಡಾ. ಎನ್.ಆರ್. ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಅವರ ಬದುಕಿನ ಪಯಣ ಈ ಸಂದೇಶಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ.