- Vaping ವೇಪಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಇ-ಸಿಗರೇಟ್ ಎಂದರೇನು? ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದು ನಿಷೇಧಿತವಾದರೂ ಯುವಜನತೆಗೆ ಹೇಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ? ಇದರ ಕರಾಳ ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲಿನ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ.
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ ರಿಯಾನ್ ಪರಾಗ್ ಅವರ ‘ವೇಪಿಂಗ್’ (Vaping) ವಿವಾದ ಕ್ರೀಡಾವಲಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಇಡೀ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೊಸದೊಂದು ಚರ್ಚೆ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವೇಪಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಇ-ಸಿಗರೇಟ್ ಅನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೂ, ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹಾಗೂ ಯುವಜನರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇವು ರಾಜಾರೋಷವಾಗಿ ಓಡಾಡುತ್ತಿವೆ. ಹಾಗಾದರೆ ವೇಪಿಂಗ್ ಎಂದರೇನು? ಸರ್ಕಾರ ಇದನ್ನು ಬ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿದ್ದೇಕೆ? ನಿಷೇಧದ ನಡುವೆಯೂ ಇದು ಹೇಗೆ ಸಿಗುತ್ತಿದೆ? ಇಲ್ಲಿದೆ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಡಿಟೇಲ್ಸ್.
ವೇಪಿಂಗ್ (Vaping) ಅಥವಾ ಇ-ಸಿಗರೇಟ್ ಎಂದರೇನು?
ವೇಪಿಂಗ್ ಎಂದರೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಿಗರೇಟ್ (ಇ-ಸಿಗರೇಟ್) ಅಥವಾ ಅದೇ ರೀತಿಯ ಸಾಧನವನ್ನು ಬಳಸಿ ಹೊಗೆಯನ್ನು (Vapor) ಒಳಗೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಿಗರೇಟ್ನಂತೆ ಇದರಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕನ್ನು ಸುಡುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಬ್ಯಾಟರಿ ಚಾಲಿತ ಹೀಟರ್ ‘ಇ-ಲಿಕ್ವಿಡ್’ (E-liquid) ಎಂಬ ದ್ರವವನ್ನು ಬಿಸಿಮಾಡಿ ಆವಿಯನ್ನಾಗಿ (Vapor) ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ದ್ರವದಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಪಿಲೀನ್ ಗ್ಲೈಕೋಲ್, ಗ್ಲಿಸರಿನ್, ನಿಕೋಟಿನ್ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಫ್ಲೇವರ್ಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಸ್ಟ್ರಾಬೆರಿ, ಮ್ಯಾಂಗೋ, ಮಿಂಟ್) ಇರುತ್ತವೆ. ನೋಡಲು ಪೆನ್, ಯುಎಸ್ಬಿ ಡ್ರೈವ್ (USB Drive) ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಆಟಿಕೆಗಳಂತೆ ಕಾಣುವ ಇವು ಸುಲಭವಾಗಿ ಜೇಬಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವಂತಿರುತ್ತವೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವೇಪಿಂಗ್ ನಿಷೇಧವೇಕೆ?
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಿಗರೇಟ್ ಬಿಡಲು ಇರುವ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಇದರ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಅರಿತ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ 2019ರಲ್ಲಿ ‘ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಿಗರೇಟ್ಗಳ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆ’ (PECA) ಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದು, ಇದರ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಮಾರಾಟ, ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಜಾಹೀರಾತನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿದೆ. ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು:
- ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ: ವೇಪಿಂಗ್ನಿಂದ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕಾಯಿಲೆಗಳು (EVALI), ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಕೆಮಿಕಲ್ಗಳು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಎಚ್ಚರಿಸಿವೆ.
- ಯುವಜನತೆಯೇ ಟಾರ್ಗೆಟ್: ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಆಕರ್ಷಕ ಫ್ಲೇವರ್ಗಳು (ಹಣ್ಣುಗಳ ರುಚಿ, ಚಾಕೊಲೇಟ್ ರುಚಿ) ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಬೇಗನೆ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಯುವಜನತೆ ಫ್ಯಾಷನ್ ಎಂದು ಶುರುಮಾಡಿ, ನಂತರ ನಿಕೋಟಿನ್ ದಾಸರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
- ಮೆದುಳಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮಾರಕ: ಹದಿಹರೆಯದವರಲ್ಲಿ ನಿಕೋಟಿನ್ ಸೇವನೆಯು ಅವರ ಮೆದುಳಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ.
ನಿಷೇಧದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಇದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವುದು ಹೇಗೆ?
ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ವೇಪಿಂಗ್ ಅಪರಾಧವಾಗಿದ್ದರೂ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಇದು ಭಾರಿ ಜಾಲವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಇದು ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತಿರುವುದರ ಹಿಂದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ದಾರಿಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
- ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ (Smuggling): ಚೀನಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ದೇಶಗಳಿಂದ ಇ-ಸಿಗರೇಟ್ಗಳು ಬೇರೆ ವಸ್ತುಗಳ (ಉದಾ: ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ಆಟಿಕೆಗಳು) ಸೋಗಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಗಡಿಗಳನ್ನು ನುಸುಳುತ್ತಿವೆ. ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಕಣ್ತಪ್ಪಿಸಿ ಇವು ದೇಶದೊಳಗೆ ಬರುತ್ತಿವೆ.
- ಕಾಳಸಂತೆ (Black Market) ಮತ್ತು ಪಾನ್ ಶಾಪ್ಗಳು: ಬಹುತೇಕ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳ ಹೈ-ಫೈ ಪಾನ್ ಶಾಪ್ಗಳಲ್ಲಿ, ಪಬ್ಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಸ್ಥ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಆನ್ಲೈನ್ ಜಾಲ: ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್, ಟೆಲಿಗ್ರಾಮ್ ಮತ್ತು ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗ್ರೂಪ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಇ-ಸಿಗರೇಟ್ಗಳ ಮಾರಾಟ ಎಗ್ಗಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಕೋಡ್ವರ್ಡ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಆರ್ಡರ್ ಪಡೆದು, ಕೊರಿಯರ್ ಅಥವಾ ಡೆಲಿವರಿ ಆ್ಯಪ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಮನೆಬಾಗಿಲಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಬೃಹತ್ ಜಾಲವೇ ಕಾರ್ಯಾಚರಿಸುತ್ತಿದೆ.
- ಆಕರ್ಷಕ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್: ಇವು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಿಗರೇಟ್ ಎಂದು ಯಾರಿಗೂ ಅನುಮಾನ ಬಾರದಂತೆ, ಮಾರ್ಕರ್ ಪೆನ್, ಪವರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಕೀ-ಚೈನ್ಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೂ ಇವುಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ.
ಮುಂದೇನಾಗಬೇಕು?
ಕೇವಲ ಕಾಯ್ದೆ ತಂದರೆ ಸಾಲದು, ಅದರ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಜಾರಿ ಮುಖ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಈಗ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಘಟನೆಗಳು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ. ಸೈಬರ್ ಪೊಲೀಸರು ಆನ್ಲೈನ್ ಮಾರಾಟ ಜಾಲವನ್ನು ಭೇದಿಸಬೇಕಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಪೋಷಕರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ನಡವಳಿಕೆ, ಅವರ ಬಳಿ ಇರುವ ವಸ್ತುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿಗಾ ವಹಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ತಮಾಷೆಗೆ ಅಥವಾ ಸ್ಟೈಲ್ಗೆ ಶುರುವಾಗುವ ‘ವೇಪಿಂಗ್’, ಯುವಜನತೆಯ ಉಸಿರನ್ನೇ ಕಸಿಯುವ ಮುನ್ನ ಸಮಾಜ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ.
